About Nosteve

Tico Vos Multi Media Productions zal onder de naam NOSTEVE een serie televisie programma’s ontwikkelen die een frisse dan wel diepere en reële kijk geven op zaken die zich afspelen in en van belang zijn voor de inwoners van de respectievelijke Koninkrijksdelen (gemeenten, provincies, Aruba en de resterende Antilliaanse eilanden) met speciale dan wel aparte bestuurlijke status. Lees verder

 
 
 
 
You are here:: Ingezonden Diskurso Nashonal Promé Minister Gerrit Schotte
 
 

Diskurso Nashonal Promé Minister Gerrit Schotte


Televidentenan, oyentenan, kerido pueblo di Kòrsou, bon nochi,

Prom_Minister_Gerrit_SchotteTa un honor pa mi, komo bo promé Promé Minister den nos pais nobo, dirigí algun palabra na boso, pa medio di un diskurso nashonal. Pa kuminsá mi ke yama bosnan danki pa boso sintonisashon. Mi ta sali for di e punto di bista ku e kambionan resien den nos pais, tantu e kambio di gobièrnu despues di elekshon, komo tambe e nasementu di Kòrsou komo pais, ta susesonan asina impaktante ku na mi humilde opinion nan ta hustifiká un diskurso nashonal i un splikashon debido na pueblo di Kòrsou. Den e diskurso akí lo mi splika kiko abo komo siudadano di Kòrsou por ferwagt di bo promé Gobièrnu.

 

Nos pais a kaba di nase. Apénas tres dia pasá nos a baha bandera di Antia i a hisa bandera di Kòrsou pa simbolisá e realidat nobo ku Kòrsou a bira un pais outónomo den reino Hulandes, i ku Antia Hulandes a stòp di eksistí. Nos isla konosé awor akí solamente un gobièrnu, Gobièrnu di Kòrsou, ku ami tin e honor di presidí komo Promé Minister. Pues, e nivel insular di gobernashon den e forma ku nos tabata konosé, ku un Bestuurscollege i un Konseho Insular, ya no ta eksistí mas. For di awor akí nos tin un Gobernador di Kòrsou, ministernan di Kòrsou, i un parlamento, esta Staten di Kòrsou.

E promé Gobièrnu di Pais Kòrsou ta formá a base di un koalishon entre tres partido. Mi partido Movementu Futuro Kòrsou, ta goberná huntu ku Pueblo Soberano i MAN. Nos  a kumbiní ku otro ku nos ke desaroyá Kòrsou i trese mehorashon importante pa nos isla i su habitantenan. Kiko e plannan di gobièrnu nobo ta enserá, lo mi splika aki ratu. Promé mi ke splika algu en konekshon ku sintimentunan ku nos a tuma nota di dje den nos komunidat. Nos ta risibí masha hopi reakshon positivo riba nos gobièrnu nobo. Hende ta konfirmá ku nan ta rekonosé den nos e kambio ku nan ta spera, un rumbo nobo i positivo pa nos komunidat. Nan ta ferwagt ku e gobièrnu nobo lo skucha hopi bon kiko ta e deseonan real ku ta biba den nos komunidat. I nan ta konfia ku nos, komo gobièrnu nobo, lo duna mas oido na e problemanan di bida diario, ku hopi hende riba nan mes no tin solushon p’e. 

Naturalmente nos ta gradesido pa e konfiansa i speransa ekspresá i nos lo hasi nos máksimo esfuerso pa por duna kontenido real n’e.
Pero nos por a tuma nota tambe ku e kambio di koalishon, i meskos tambe nasementu di pais Kòrsou, ta trese sierto grado di inkietut i insertidumbre serka hende i serka sierto gruponan den nos komunidat. Pa nan no ta  kla ainda si nan situashon lo bira mihó òf pió den e situashon nobo i bou di un gobièrnu nobo.
Mi ke sigurá ku nos tin tur komprenshon pa e sintimentunan di inseguridat aki. Komo gobièrnu i komo mandatario nos ta realisá, ku nos ta pasando den un periodo di kambionan grandi pa nos komunidat. Kosnan no ta manera nan tabata ántes. I esei ta trese kuné ku un hende por sintié inkómodo i kisas insigur. Esei ta masha normal. Esaki  sa sosodé rònt mundu den tur tipo di komunidat, i tambe den tur tipo di organisashon. Tin biaha kambio no ta algu ku ta yena nos ku alegria, spesialmente ora bo no sa ainda kiko e kambio lo enserá pa bo mes i den bo mes bida.

Nos ta konsiente di e sintimentunan miksto ku ta biba den sierto parti di nos komunidat. Ta un resultado lógiko tambe kreá pa e divishon ku ta reina na nos isla. Desafortunadamente e divishon ei a haña chèns di krese i bira mas grandi den e añanan ku nos tin tras di lomba. E divishon ei tin un efekto hopi negativo riba kon nos ta sinti nos den nos komunidat. Mi ta primintí, manera mi a hasi djasabra último tambe públikamente na Plaza Brion, ku e promé gobièrnu di Kòrsou lo ta mas serka di henter e poblashon akí di nos. Nos lo goberná pa hende grandi i chikí, nos lo ta e gobièrnu pa TUR yu di Kòrsou/tur hende na Kòrsou.

E promé gobièrnu di pais Kòrsou lo traha huntu ku pueblo pa logra un Kòrsou ku ta soberano, solidario i sostenibel. Un Kòrsou DI nos tur i PA nos tur. Esaki ta nos promesa firme.

Pero, televidente i oyentenan, pa nos logra esei nos mester realisá ku esaki ta rekerí un manera di pensa nobo i un manera di aktua diferente. Esei ta konta no solamente pa mandatarionan i empleado públiko, sino tambe pa lidernan den tur gremio di nos komunidat, i tambe pa kada siudadano individualmente. Pa nos logra resultadonan diferente, nos mester hasi kosnan diferente.
Esei ta nesesario pa nos hiba Kòrsou dilanti. E situashon den nos pais no ta manera nos ke pa e ta ainda. Nos tin hopi trabou nos dilanti pa yega na solushoná diferente problema i krea espasio pa nos krese.
Gobernador di Kòrsou señor Goedgedrag a ekspresá su preokupashon djadumingu pasá riba diferente reto kompliká ku nos tin nos dilanti, i nos gobièrnu ta kompartí su preokupashon pa loke ta tópikonan manera nos enseñansa, e mal repartishon di entrada den nos komunidat, problemanan sosio-ekonómiko, desaroyonan den nos salubridat públiko i spesífikamente sierto enfermedatnan króniko.

Damas i kabayeros, nos gobièrnu ta kla pa enfrentá e retonan akí. Gustosamente mi ta menshoná i splika un par di e tareanan ku nos tin, i ku nos lo desaroyá komo maneho pa nos pais.

E promé tarea ta Inovashon sosial. Kòrsou ta un éksito si su siudadanonan tin tur oportunidat pa desaroyá nan mes optimalmente. Mester traha di un forma integral i amplio na e desaroyo i formashon di tur hende, chikí i grandi. Meta ta pa tur hende tin e abilidat pa por biba e balornan haltu, manera konfiansa, respèt propio, solidarismo i patriotismo. Tarea di gobièrnu ta pa stimulá esaki tur kaminda ku ta posibel. Den esaki, nos hubentut ta eksigí atenshon spesial i kontinuo di gobièrnu. Ta nan ta forma e base pa e futuro di Kòrsou. Via un maneho strukturá, gobièrnu tin ku sòru pa den tur fase di nan desaroyo, for di 0-24 aña, tin posibilidat pa hóbennan haña sosten i guia, i meskos tambe mayornan. Futuro di Kòrsou ta dependé di e posibilidatnan pa kada suidadano por desaroyá tur ku tin.

Un di dos tarea importante ta enseñansa i edukashon komo instrumento di desaroyo. Enseñansa mester bira un institushon ku ta duna tur hende chèns igual pa e por hasi uso optimal di su potensial. I den esei nos mester duna atenshon spesial na gruponan vulnerabel. Ta nifiká, ku mester stimulá skolnan i dosentenan, i ekipá i sostené nan mihó pa nan por hasi nan tarea mihó posibel. Banda di desaroyo personal, enseñansa tin komo meta tambe, duna hende un chèns optimal riba merkado di labor. Pa tal motibu gobièrnu tin ku sòru pa sinkronisashon kontinuo entre merkado di labor i enseñansa avansá. Kòrsou tin su kapital humano komo e rekurso mas importante pa nos ekonomia. Nos por traha e infrastruktura nesesario den kua enseñansa, empresarionan i gobièrnu ta traha huntu.

Loke tambe nos ke stimulá ta pa mas hende adulto sigui siña i studia pa medio di kursonan, training òf estudionan formal. E nivel di edukashon di nos forsa laboral aktual ta relativamente abou. Nos meta ta pa laga siudadanonan laga desaroyá nan potensial optimalmente. Esei ta trese kuné ku mester di un maneho pa stimulá e asina yama “life long learning”. Esei ta nifiká ku mester krea oportunidat pa hende ku no tin diploma awor akí, nan por optené nan diploma tòg, via sistemanan di enseñansa pa adulto. Asina un persona no ta desaroyá so, sino e ta krea mihó opshon pa su mes riba merkado laboral i alabes mihó opshon tambe pa e por kuida su famia.

Un di tres tópiko ku nos gobièrnu ta haña ta di sumo importansha ta desaroyo di nos barionan. Manera mi a bisa djasabra, nos pais ta konsistí di mas ku 250 bario, kaminda hende ta biba, traha, bai skol, hasi deporte, ekspresá nan kultura, i kaminda nan tin nan kontaktonan sosial. Pero realidat di nos pais ta ku mas ku mitar di nos barionan no ta kumpli ku e normanan básiko ku nos mes a krea pa nan. E fasilidatnan no t’ei pa un bario por funshoná manera debe ser. Basta estudionan balioso ta hasí kaba ku ta splika i profundisá e situashon di atraso den nos barionan.

Tempu a yega pa for di awor akí duna prioridat hopi haltu na nos barionan, den forma di un Plan Nashonal. Mester institushonalisá i strukturá desaroyo di bario pa e bira gradualmente e manera standardisá pa desaroyo di Kòrsou. E plan lo stipulá kon nos por tene desaroyo di nos barionan komo un liña kòrá den nos maneho integral pa desaroyo di nos isla. Pasobra si nos barionan ta bon, nos hende por biba un bida felis i na pas. Nos Gobièrnu ta rekonosé ku e desaroyo ei mester di partisipashon aktivo i struktural di hendenan di den bario mes. No ta gobièrnu só por identifiká e problemanan mas urgente den bario. Nos mester di kooperashon di e habitantenan mes, pa hasié huntu ku nos. P’esei nos lo envolví e habitantenan aktivamente.

Nos lo traha na un manera partisipativo riba otro terenonan tambe. E retonan di Kòrsou ta asina grandi ku gobièrnu mester ta habrí pa konosementu, deseonan i eksperensha di siudadanonan i otro instanshanan interesá. Esaki ta nifiká ku mester drenta aktivamente den komunidat, i krea strukturanan pa konsulta ku gruponan di interes. Gobièrnu no mester sinta warda kiko ta pasa pa reakshoná, pero nos tin ku planifiká i antisipá susesonan ku ta afektá desaroyo di nos pais.
Gobièrnu tin e deber pa no solushoná nos problemanan di awor akí so. Nos mester pone un base sólido tambe, pa un desaroyo duradero di nos pais, pa asina nos yunan, i nan yunan tambe, por disfrutá di un bida dushi na nos isla. Esaki ta rekerí un sinkronisashon planifiká riba diferente área di maneho.

Ku esaki damas i kabayeros, mi ta yega na kuater otro prioridat di e gobièrnu nobo ku lo mi splika en breve. Esakinan ta na promé lugá, un kresementu ekonómiko dinámiko, pero pa nos logra esei nos mester duna prioridat na tres tópiko mas, esta kambia e nivel di servisio di nos gobièrnu di “red tape” pa e bira un “red carpet” pa invershonistanan lokal i internashonal; krea un mehorashon drástiko di nos kareteranan i infrastruktura en general i di nos transporte públiko. Tambe nos mester di un sistema fiskal simplifiká i kompetitivo, i “last but no least”, nos mester stimulá uzo di energia alternativo.
E aspektonan akí, kresementu ekonómiko, bon servisio di gobièrnu, un sistema fiskal kompetitivo i uzo di energia alternativo ku ta nesesario pa baha kosto di bida i gastunan di hasi negoshi, ta forma un pakete kompleto i nos lo traha duru pa realisá i implementá e mehoransa akí mas rápido posibel.

Televidentenan, radiooyentenan, manera bo a ripará, un aspekto klave den e periodo di gobernashon akí, ta e enfoke riba nos futuro. Nos tin un gobièrnu ku ta traha a base di un debido planifikashon i metanan pa largo plaso. E metanan stratégiko ta duna direkshon na gobièrnu pa por traha un programa di gobernashon detayá riba nivel di kada ministerio,  pa e próksimo 4 añanan.
Nos lo midi nos desaroyo di un manera integral i kompará nos desaroyo tambe den konteksto internashonal, pa asina nos haña sa kon leu nos a yega riba e kaminda pa logra nos metanan.

Tur loke nos ta bai hasi komo gobièrnu nobo, ta dirigí riba 4 meta stratégiko ku nos ke logra riba tèrmino largu.
Nos ke logra un kalidat di bida haltu. Un kalidat di bida haltu ta enserá ku tur hende por disfrutá di un grado haltu di siguridat di trabou, kuido médiko, enseñansa i formashon, bibienda, atenshon spesial pa hóben, adultonan i nos grandinan, kompañá pa un grado haltu di siguridat den nan bida diario.

Nos ke logra un Nivel di bida haltu. Un nivel di bida haltu ta enserá ku tur hende tin un fuente di entrada ku por garantisá un bida digno, sano, salú i sigur den su komunidat.

Nos ke logra tambe Koheshon sosial, esta nos forma di kooperá i biba ku otro. Esei ta eksigí ku nos ta duna espasio pa un hende desaroyá di tal forma ku e ta balorá su  mes, su próhimo, su komunidat i bishitantenan di su isla.

I komo meta final nos ke logra un Gobernashon demokrátiko, hustu, efektivo i efisiente ku ta operá mas serka di hende. Un gobièrnu ku ta sinti pa su siudadanonan i ta krea espasio pa mas partisipashon, ta traha di un forma bisto i transparente, ku rèspèt pa e prinsipionan demokrátiko i spesial pa esnan mas vulnerabel.

Nos gobièrnu, i sigur ami komo Promé Minister hóben di e gabinete akí, tin hopi speransa pa bienestar di nos pais. Ami ta mira posibilidatnan grandi i realístiko ku nos isla tin pa destaká den nos region, i hasta den mundu. Mi ta ambisioso pasobra mi ke logra mas pa mi pais. Mi ta spera ku mas tantu hende posibel ta kompartí e speransa akí, i ta dispuesto pa dediká nan tempu i energia pa huntu nos krea un Kòrsou próspero.

Pasobra gobièrnu no por realisá metanan grandi sin kooperashon den nos komunidat. Si nos ke pa Kòrsou ta fuerte, mester traha huntu pa logra esei. Na nòmber di gobièrnu mi ke ekstendé un invitashon na kada siudadano i kada lider den nos komunidat pa asumí un aktitut positivo, konstruktivo i patriótiko. Laga nos konsentrá riba kon konhuntamente nos por logra tur nos metanan. Nos ta konvensí ku nos por yega na un desaroyo próspero a base di diálogo i rèspèt mutuo. Pasobra al final di dia, damas i kabayeros, nos tur tin e mesun meta: nos tur ke ku nos pais, i henter su pueblo krese i desaroyá, pa nos tur por biba un bida felis, huntu ku nos famia i otronan den nos komunidat.

Ami ta konvensí ku riba 10 di òktober 2010 nos a drenta un era nobo pa nos pais. E límitenan ku nos tabata konosé, no t’ei mas. Nos futuro ta den nos MES man. NOS futuro ta den NOS man. Laga NOS krea e futuro positivo pa Kòrsou òf:

Ban krea HUNTU e futuro positivo pa e Kòrsou di nos tur. Danki pa a skucha i pasa un felis anochi.



Add this page to your favorite Social Bookmarking websites
Reddit! Del.icio.us! Mixx! Free and Open Source Software News Google! Live! Facebook! StumbleUpon! TwitThis Joomla Free PHP